loader
blchain

Các Nội Dung Chính

Blockchain là chủ đề đang vô cùng nóng trong những năm vừa qua. Công nghệ Blockchain cùng đầu tư Bitcoin và tiền kỹ thuật số trở thành đề tài bàn luận trên rất khắp mặt báo và trong những cuộc trò chuyện. Vậy cùng chúng tôi tìm hiểu xem công nghệ blockchain là gì và ứng dụng của nó trong thời đại 4.0 ?

BLOCKCHAIN – CÔNG NGHỆ KHAI SINH RA TIỀN ĐIỆN TỬ

Cơ chế hoạt động của công nghệ Blockchain

Thời gian gần đây, blockchain được nhắc đến nhiều hơn dưới góc nhìn kỹ thuật thay vì liên quan đến tiền tệ như trong thời gian trước. Tuy nhiên, ứng dụng thực tiễn để mang lại giá trị cho người dùng thì vẫn đang phát triển, đặt ra nhiều thách thức cho các chuyên gia công nghệ.

Blockchain là một cuốn sổ cái ghi lại tất cả các giao dịch. Dữ liệu trong cuốn sổ cái liên tục được mạng lưới ngang hàng cập nhật. Giao dịch của A gửi cho B được ghi lại trên toàn hệ thống. Tất cả các máy tính trong mạng sẽ xác minh và ghi lại giao dịch đó vào cuốn sổ cái, rồi cấp phát dữ liệu này tới các máy tính khác trong mạng.

Theo cơ chế, một nút sẽ cấp phát cho 8 nút gần nhất. Vì blockchain là một cơ sở dữ liệu phân tán, nên các máy tính liên tục thực hiện việc kiểm soát độc lập bằng cách xác minh dữ liệu nhận tới và so sánh với chữ ký của giao dịch đó.

Hãy để Onegroup đưa ra 1 tình huống, mục tiêu để giải thích nguyên lí Blockchain hoạt động với những ngôn từ đơn giản tránh đi sâu vào chi tiết kỹ thuật và cố gắng truyền tải cho anh em một khái niệm chung về tính logic và cơ chế ngầm định sâu xa của nó.

Welcome to Neematte 9 1024x576 1
Cơ chế hoạt động của công nghệ blockchain

A và B rủ nhau cá cược 50 USD với nội dung: thời tiết của Sài Gòn vào ngày mai.

  • A cược: Trời nắng
  • B cược: Trời mưa

Như vậy tại thời điểm hiện tại, vụ cá cược giữa A và B có 3 phương án để thực hiện:

  • A và B có thể tin tưởng vào nhau: Nếu A và B là bạn, nếu A và A có thể tin tưởng lẫn nhau thì có thể lựa chọn thực hiện theo phương án này. Ngược lại, rất có thể người thua sẽ không thừa nhận và không trả tiền cho người thắng cuộc.
  • A và B có thể đưa giao kết này thành hợp đồng: Với phương án này, người thắng sẽ dễ dàng để buộc người thua cuộc phải trả cho mình 50$. Tuy nhiên, nếu người thua vẫn không chịu trả tiền, người chiến thắng sẽ phải nhờ đến tòa án giải quyết và phải mất thêm chi phí pháp lý và mất nhiều thời gian. Hơn nữa, đối với khoản tiền khá nhỏ là 50$ thì phương án này cũng không phải là tối ưu nhất.
  • A và B có thể cần một bên thứ ba làm trung gian: Cả A và B sẽ gửi trước 50$ cho một bên thứ ba, và bên thứ ba sẽ có trách nhiệm đưa tổng số tiền cho người chiến thắng. Tuy nhiên, lúc này niềm tin lại được đặt vào người thứ ba, họ có thể bỏ trốn với 100$ của cả hai người.

Cả 3 phương án trên đều chưa phải là giải pháp tối ưu. Công nghệ Blockchain có một điểm đặc biệt là nó cung cấp cho chúng ta một phương án mà không cần tin tưởng vào bên thứ ba, vô cùng nhanh chóng và rẻ tiền.

Blockchain cho phép chúng ta soạn thảo các đoạn mã để tạo ra một chương trình. Khi cả hai bên cùng gửi 50$ thì chương trình này sẽ giữ 100$ và sẽ tự động kiểm tra thời tiết vào ngày hôm sau dựa vào một số nguồn dữ liệu.

Đến đây có lẽ anh em đã hiểu được khái niệm blockchain là gì rồi đúng không nào? Tuy nhiên, để có thể hiểu chi tiết hơn về nguyên lý hoạt động cũng như ứng dụng đã được Blockchain áp dụng vào thực tế thì bạn hãy cùng Bvnex tìm hiểu ở phần tiếp theo nhé!

Các loại Blockchain phổ biến

Hiện nay có 3 loại Blockchain phổ biến, anh em mình cùng bỏ túi cập nhật kiến thức nhé:

Public

Bất kỳ ai cũng có quyền đọc và ghi dữ liệu trên Blockchain. Quá trình xác thực giao dịch trên Blockchain này đòi hỏi phải có rất rất nhiều nút tham gia. Vì vậy, muốn tấn công được vào hệ thống Blockchain này cần chi phí rất lớn và thực sự không khả thi. Ví dụ: Bitcoin, Ethereum…

Private

Người dùng chỉ được quyền đọc dữ liệu, không có quyền ghi vì điều này thuộc về bên tổ chức thứ ba tuyệt đối tin cậy. Vì đây là một Private Blockchain, cho nên thời gian xác nhận giao dịch khá nhanh vì chỉ cần một lượng nhỏ thiết bị tham gia xác thực giao dịch. 

Ví dụ: Ripple là một dạng Private Blockchain, hệ thống này cho phép 20% các nút là gian dối và chỉ cần 80% còn lại hoạt động ổn định là được.

Welcome to Neematte 10 1024x576 1
So sánh blockchain công khai và blockchain bí mật
Permissioned (hay còn gọi là Consortium):

Bạn cứ hiểu là một dạng của Private nhưng bổ sung thêm 1 số tính năng khác, đây là sự kết hợp giữa Public và Private. Lấy một ví dụ thực tiễn: Các ngân hàng hay tổ chức tài chính liên doanh sẽ sử dụng Blockchain cho riêng mình.

ĐIỂM NỔI TRỘI CỦA CÔNG NGHỆ BLOCKCHAIN

  • Không thể làm giả, không thể phá hủy các chuỗi Blockchain: theo như lý thuyết thì chỉ có máy tính lượng tử mới có thể giải mã Blockchain và công nghệ Blockchain biến mất khi không còn Internet trên toàn cầu.
  • Bất biến: dữ liệu trong Blockchain không thể sửa (có thể sửa nhưng sẽ để lại dấu vết) và sẽ lưu trữ mãi mãi.
  • Bảo mật: Các thông tin, dữ liệu trong Blockchain được phân tán và an toàn tuyệt đối.
  • Minh bạch: Ai cũng có thể theo dõi dữ liệu Blockchain đi từ địa chỉ này tới địa chỉ khác và có thể thống kê toàn bộ lịch sử trên địa chỉ đó.
  • Hợp đồng Thông minh: là hợp đồng kỹ thuật số được nhúng vào đoạn code if-this-then-that (IFTTT), cho phép chúng tự thực thi mà không cần bên thứ ba.

 

Công nghệ phát triển blockchain theo từng thời kỳ

Blockchain 1.0

Tiền tệ và Thanh toán: Ứng dụng chính của phiên bản này là tiền mã hoá: bao gồm việc chuyển đổi tiền tệ, kiều hối và tạo lập hệ thống thanh toán kỹ thuật số. Đây cũng là lĩnh vực quen thuộc với chúng ta nhất mà đôi khi khá nhiều người lầm tưởng Bitcoin và Blockchain là một.

Welcome to Neematte 11 1024x576 1
Các cuộc cách mạng cải tiến công nghệ Blockchain
Công nghệ Blockchain 2.0

Tài chính và Thị trường: Ứng dụng xử lý tài chính và ngân hàng: mở rộng quy mô của Blockchain, đưa vào các ứng dụng tài chính và thị trường. Các tài sản bao gồm cổ phiếu, chi phiếu, nợ, quyền sở hữu và bất kỳ điều gì có liên quan đến thỏa thuận hay hợp đồng.

Công nghệ Blockchain 3.0

Thiết kế và Giám sát hoạt động:  Đưa Blockchain vượt khỏi biên giới tài chính, và đi vào các lĩnh vực như giáo dục, chính phủ, y tế và nghệ thuật. Ở những lĩnh vực này sẽ là lại có nhiều loại như physical, digital hay human in nature.

Ưu điểm của Công nghệ Blockchain

Cơ sở dữ liệu phân tán
Blockchain Pro Cons feat
Cơ sở dữ liệu phân tán

Blockchain được lưu trữ bởi hàng triệu máy tính cùng lúc, dữ liệu của nó có thể truy cập bởi bất cứ ai trên Internet. Thông tin trên blockchain tồn tại dưới dạng cơ sở dữ liệu được chia sẻ liên tục.

Cơ sở dữ liệu blockchain không được lưu trữ ở duy nhất một vị trí nào, nghĩa là các bản ghi được lưu trữ một cách công khai, dễ kiểm chứng. Không có một phiên bản tập trung nào của cơ sở dữ liệu này tồn tại, nên hacker cũng chẳng có cơ hội nào để tấn công nó. 

Minh bạch và không thể bị phá vỡ

Mạng lưới blockchain tồn tại trong trạng thái của sự thỏa thuận, tự động kiểm tra 10 phút một lần. Mạng lưới sẽ điều hòa mọi giao dịch xảy ra trong khoảng 10 phút. Mỗi nhóm giao dịch này được gọi là khối. Hai đặc tính quan trong được rút ra từ đây:

  • Minh bạch: Dữ liệu được nhúng trong mạng như một khối, công khai.
  • Không bị thể bị hỏng: Khi thay đổi bất kỳ đơn vị thông tin nào trên blockchain có nghĩa là sử dụng một lượng lớn máy tính để ghi đè lên toàn bộ mạng.

 

Tăng cường bảo mật

Bằng cách lưu trữ dữ liệu trên mạng của mình, blockchain loại bỏ những rủi ro đi kèm với dữ liệu được tổ chức tập trung.  

Phương pháp bảo mật của blockchain sử dụng công nghệ mã hóa với cặp khóa public/private. Khóa public (một chuỗi dài các số ngẫu nhiên) là địa chỉ của người dùng trên blockchain.

antoan
Blockchain loại bỏ những rủi ro đi kèm với dữ liệu được tổ chức tập trung
Tính bền vững của blockchain

Công nghệ Blockchain giống như internet ở chỗ nó có tích hợp sẵn. Bằng cách lưu trữ các khối thông tin giống hệt nhau trên mạng của nó, blockchain không thể: Được kiểm soát bởi bất kỳ thực thể duy nhất nào và không có điểm thất bại nào.

Bitcoin được phát hành vào năm 2008, kể từ đó, blockchain Bitcoin được vận hành, hoạt động mà không có sự gián đoạn đáng kể nào. Đến nay, bất kỳ vấn đề nào liên quan đến Bitcoin là do hack hoặc quản lý kém. Nói cách khác, những vấn đề này đến từ ý định xấu và lỗi của con người, không phải là những sai sót tự thân của Bitcoin.

Hạn chế và thách thức khi phát triển công nghệ Blockchain

Nhưng liệu rằng các nền tảng blockchain này có tồn tại vấn đề hay điểm yếu gì hay không ? Có phải mọi nền tảng blockchain của ngày hôm nay đều là vô hạn, không có thiếu sót, không có điểm yếu và không tồn tại bất cứ lỗ hổng nào khi đầu tư blockchain?

Câu trả lời: Tất nhiên là không

Đầu tư Blockchain hiện tại có một số hạn chế nhất định. Việc khắc phục những hạn chế này sẽ là cần thiết nếu công nghệ đáp ứng đúng sứ mệnh thực sự của nó. Một số hạn chế mà người đầu tư Blockchain hiện nay đang gặp phải đó chính là:

Tấn công 51%

Lỗ hổng bảo mật không thể tránh khỏi: nếu hơn một nửa số máy tính hoạt động như các nút để phục vụ mạng nói dối, lời nói dối sẽ trở thành sự thật. Điều này được gọi là một cuộc tấn công ‘51% ‘và được đánh dấu bởi Satoshi Nakamoto khi ông tung ra bitcoin.

Chìa khóa cá nhân

Blockchain sử dụng mật mã chìa khóa công khai để cung cấp cho người dùng quyền sở hữu đối với các đơn vị tiền điện tử của họ. Mỗi tài khoản blockchain (hoặc địa chỉ) có hai chìa khóa tương ứng: public key (có thể chia sẻ) và một private key (cần được giữ bí mật).

Người dùng cần chìa khóa cá nhân để truy cập vào tiền của họ, nghĩa là tự họ đóng vai trò như một ngân hàng. Nếu người dùng mất chìa khóa cá nhân, tiền sẽ bị mất và không thể làm gì hơn được nữa

Khó sửa đổi

Một nhược điểm khác của các hệ thống blockchain là một khi dữ liệu đã được thêm vào blockchain thì việc sửa đổi là rất khó. Mặc dù tính ổn định là một trong những lợi thế của blockchain, nhưng nó không phải lúc nào cũng tốt. Việc thay đổi dữ liệu hoặc mã blockchain thường rất phức tạp và thường cần có một hard fork, trong đó một chuỗi sẽ bị bỏ và một chuỗi mới được đưa lên.

Bên cạnh đó, những thách thức khi anh em quyết định đầu tư Blockchain là những vấn đề không thể tránh khỏi, sau đây là hai thách thức lớn nhất mà chúng ta thường gặp:

Khả năng mở rộng bị giới hạn:

proscons 4
Blockchain loại bỏ những rủi ro đi kèm với dữ liệu được tổ chức tập trung

Do sự gia tăng tiền mã hóa trong những năm gần đây, lượng người dùng và giao dịch tăng vọt. Tuy nhiên, các Blockchain thông thường như Bitcoin đã bị hạn chế lượng giao dịch bởi bản chất giao thức và thiết kế Blockchain của chúng.

Các vấn đề về khả năng mở rộng đã làm tăng phí giao dịch, các mempools (một bể ghi lại các giao dịch của thợ mỏ và được chờ để đưa vào Blockchain sau khi tìm thấy khối trước đó) bị tắc và các cuộc tranh luận kéo dài dẫn đến việc rẽ nhánh và chia rẽ cộng đồng.

Hệ sinh thái lập trình hạn chế:

Là thế hệ đầu tiên, Blockchain đã thiết lập một hệ sinh thái lập trình căn bản. Các hợp đồng thông minh dựa trên Blockchain cũng đã mở ra một kỷ nguyên mới của luật tính toán, theo đó các hợp đồng được hỗ trợ, thống nhất bởi một blockchain không thiên vị và phổ biến.

Mặc dù có những nhược điểm và thách thức trên, công nghệ blockchain mang lại một số ưu điểm  và lợi thế độc đáo, do vậy chắc chắn nó vẫn có một vị thế quan trọng.

Mặc dù còn một chặng đường dài để công nghệ này được áp dụng rộng khắp nhưng hiện nay đã có nhiều lĩnh vực hiện đang nghiên cứu những ưu và khuyết điểm của các hệ thống blockchain. Vài năm tới chúng ta có thể sẽ thấy các doanh nghiệp và chính phủ thử nghiệm các ứng dụng mới để tìm ra cách sử dụng tốt nhất khi quyết định đầu tư blockchain.

PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ BLOCKCHAIN TẠI VIỆT NAM 2020

Hiện tại, nhiều startup,các nhóm nghiên cứu và dự án thử nghiệm liên tục rục rịch triển khai đầu tư các dự án blockchain. Một số dự án huy động vốn điển hình tại Việt Nam đã gây được tiếng vang lớn trên thế giới có thể kể đến như đến như Kyber Network (khoảng 52 triệu USD) và TomoChain (7,5 triệu USD) và BigBOM (khoảng 1 tỷ token) .

Bên cạnh đó, blockchain cũng thu hút sự quan tâm của nhiều doanh nghiệp tên tuổi như Napas, TMA Solutions. Nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực ngân hàng, kiểm toán hay bảo hiểm cũng đang lên kế hoạch phát triển và ứng dụng công nghệ blockchain. Điều đó góp phần khẳng định triển vọng của công nghệ này tại Việt Nam. 

Kỳ vọng nhiều vào những thay đổi khi đầu tư blockchain có thể mang lại, tuy nhiên các chuyên gia cũng cho rằng, việc ứng dụng công nghệ này ở Việt Nam vẫn đang trong thời kỳ đầu phát triển, sẽ còn gặp nhiều khó khăn, thử thách.

Đó là những vấn đề về cơ sở pháp lý, về giảm chi phí giao dịch; các tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật; thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao,..… Nếu nắm bắt và theo kịp xu hướng đầu tư Blockchain hiện nay, đồng thời xây dựng được các nền tảng cơ bản để cho hệ sinh thái blockchain phát triển mạnh mẽ sẽ tạo ra sự thay đổi đáng kể như một cuộc cách mạng mới trong kinh tế, xã hội, Việt Nam sẽ có cơ hội rút ngắn khoảng cách với thế giới trong tương lai không xa

Pháp luật của Việt Nam đối với Blockchain

Theo tiến trình của Bộ Tư pháp, dự kiến năm 2020, bộ sẽ xem xét, đề xuất sửa đổi, bổ sung các luật hiện hành trong hệ thống để phù hợp với việc quản lý tiền mã hóa, tiền điện tử, đầu tư blockchain.

Le Ra Mat Akachain2
Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Thành Hưng phát biểu tại lễ ra mắt công nghệ chuỗi khối akaChain do Công ty Cổ phần FPT phát triển.

Sáng 1-4-2020, Bộ Tư pháp công bố thông tin báo chí về Báo cáo số 70/BC-BTP ngày 23-3-3020 của Bộ Tư pháp (trình Thủ tướng Chính phủ) về việc rà soát khung khổ pháp lý liên quan việc ứng dụng, phát triển các sản phẩm, dịch vụ được phát triển trên nền tảng công nghệ blockchain và một số đề xuất.

Theo báo cáo, từ năm 2019, Bộ Tư pháp tích cực, chủ động phối hợp các bộ, ngành, tổ chức liên quan và các chuyên gia trong các lĩnh vực công nghệ, pháp lý trong nước và quốc tế tổ chức nghiên cứu kinh nghiệm nước ngoài qua tài liệu; rà soát hệ thống pháp luật trong nước liên quan. Bên cạnh đó, tổ chức các hội thảo, tọa đàm với các chuyên gia, nhà khoa học trao, đổi về thực tiễn và nhu cầu xây dựng, hoàn thiện khung pháp lý liên quan việc ứng dụng, phát triển các sản phẩm, dịch vụ trên nền tảng công nghệ blockchain (công nghệ chuỗi khối).

Trên cơ sở đó, ngày 23-3-2020, Bộ Tư pháp có Báo cáo số 70/BC-BTP trình Thủ tướng Chính phủ về việc rà soát khung khổ pháp lý liên quan việc ứng dụng, phát triển các sản phẩm, dịch vụ được phát triển trên nền tảng công nghệ blockchain và một số đề xuất (sau đây gọi tắt là Báo cáo).

Báo cáo gồm những nội dung quan trọng: Tổng quan về công nghệ và quản trị trên nền tảng công nghệ blockchain; Thực tiễn ứng dụng và phát triển các sản phẩm, dịch vụ dựa trên nền tảng công nghệ blockchain và kinh nghiệm quản lý của một số quốc gia trên thế giới; Thực tiễn và một số vấn đề pháp lý của việc ứng dụng, phát triển một số sản phẩm, dịch vụ trên nền tảng công nghệ blockchain ở Việt Nam; và Định hướng xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật và một số đề xuất.

Trên cơ sở phân tích các vấn đề công nghệ và kinh nghiệm của các nước trên thế giới cũng như thực tiễn ở Việt Nam, Báo cáo khẳng định các vướng mắc, bất cập về ứng dụng, phát triển các sản phẩm, dịch vụ dựa trên nền tảng công nghệ blockchain ở Việt Nam chủ yếu tập trung vào hai nhóm vấn đề:

Nhóm thứ nhất, các vướng mắc pháp lý liên quan, trong đó chủ yếu từ sự chưa rõ ràng, chưa có khung pháp lý liên quan huy động vốn qua việc phát hành tài sản mã hóa, tiền mã hóa (như ICO, ITO hay STO). Vướng mắc khác là giao dịch tài sản mã hóa, tiền mã hóa, trong đó chủ yếu liên quan việc vận hành sàn giao dịch tài sản mã hóa, tiền mã hóa.

Nhóm thứ hai, Bộ Tư pháp cho rằng, chưa có hệ sinh thái khuyến khích ứng dụng, phát triển công nghệ blockchain, trong đó có việc các cơ quan nhà nước chưa thật sự tiên phong trong ứng dụng công nghệ blockchain trong quản lý nhà nước, cung cấp dịch vụ công.

Các chuyên gia nhận định, ngoại trừ vướng mắc về pháp lý chủ yếu liên quan việc huy động vốn hoặc quy chế pháp lý cho các tài sản mã hóa được cung cấp bởi các nền tảng blockchain hoặc tham gia cung cấp sản phẩm dịch vụ trong một số lĩnh vực yêu cầu đáp ứng các quy định chặt chẽ (như thanh toán, sàn giao dịch), nhiều doanh nghiệp cơ bản không gặp vướng mắc trong việc phát triển, kinh doanh các sản phẩm, dịch vụ của mình (như truy xuất nguồn gốc nông sản).

Tuy nhiên, vấn đề quan trọng là tạo lập môi trường, hệ sinh thái thân thiện với ứng dụng công nghệ blockchain nhằm gia tăng tính công khai, minh bạch, chống gian lận.

Báo cáo của Bộ Tư pháp đề xuất một số định hướng để xây dựng, hoàn thiện chính sách và khung pháp lý cho các sản phẩm, dịch vụ được phát triển trên nền tảng công nghệ blockchain.

Theo đó, cần tạo môi trường tối ưu cho đổi mới sáng tạo nhưng cần bảo đảm tính trung lập về công nghệ theo hướng thị trường tự quyết định lựa chọn công nghệ; tận dụng khung pháp lý hiện hành, quản lý, xử lý các vấn đề liên quan nhưng cho phép các ngoại lệ hoặc ban hành các văn bản điều chỉnh (có thể mang tính thí điểm) trong trường hợp cần thiết cho từng vấn đề (nhóm vấn đề) cụ thể.

Ưu tiên xây dựng chính sách, pháp luật thí điểm (cụ thể là các Nghị định thí điểm – sandbox) để xử lý các vấn đề “nóng” của thị trường và thực tiễn áp dụng. Trong đó, cần đẩy nhanh việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật thí điểm về phát hành và giao dịch của các tài sản mã hóa được hình thành trên nền tảng công nghệ blockchain cũng như cơ chế quản lý, xử lý việc sử dụng, trao đổi, đầu tư các tài sản này.

Bộ Tư pháp cho rằng, cơ quan nhà nước cần tiên phong trong việc ứng dụng thành tựu khoa học, công nghệ, trong đó có công nghệ blockchain, nâng cao hiệu quả hoạt động và đổi mới phương thức quản trị, điều hành cũng như cung ứng dịch vụ công.

Hơn nữa, cần duy trì cơ chế trao đổi, phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp, cộng đồng phát triển công nghệ ở tầm quốc gia cũng như quốc tế, kịp thời phát hiện và xử lý các vướng mắc, khó khăn trong quá trình phát triển các sản phẩm, dịch vụ dựa trên nền tảng công nghệ blockchain.

Mặt khác, cần tăng cường các hoạt động truyền thông, phổ biến, đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao hiểu biết, nhận thức của người dân, doanh nghiệp, cơ quan nhà nước về việc ứng dụng công nghệ blockchain.

Trên cơ sở đó, Báo cáo đề xuất Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành liên quan, trong đó có các bộ: Tư pháp; Tài chính; Thông tin và Truyền thông; Kế hoạch và Đầu tư; Khoa học và Công nghệ; Công thương; Văn hóa, Thể thao và Du lịch; và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

QUYẾT ĐỊNH Số: 942/QĐ-TTg , Ngày 15 tháng 6 năm 2021

qd42

This page is Amazing

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Scroll to top